Οι περισσότεροι όταν σκέφτονται την Κύπρο φαντάζονται ήλιο, αμμουδιές και θάλασσα. Καθόλου άδικο, αλλά έτσι μένει εκτός μια εξίσου συναρπαστική πλευρά του νησιού που αξίζει δικό της φως. Στις αγκαλιές του Τροόδους και στις κυματιστές πλαγιές Λεμεσού και Πάφου κρύβονται χωριά που στέκονται αιώνες τώρα, κρατώντας την ασβεστόλιθη αρχιτεκτονική τους, τις αυλές πνιγμένες στα κλήματα, τις χειροποίητες παραδόσεις και τον αργό, ήσυχο ρυθμό ζωής τους. Δεν είναι «στημένα» για τουρίστες.
Είναι κανονικές κοινότητες που απλώς δείχνουν εντυπωσιακές μέσα από τον φακό. Είτε φωτογραφίζετε επαγγελματικά, είτε τρέχετε ένα κανάλι περιεχομένου, είτε απλώς αγαπάτε να ανακαλύπτετε αληθινά όμορφα μέρη με τη μηχανή στο χέρι, αυτά τα δέκα χωριά προσφέρουν υλικό που «γράφει». Ο οδηγός εξηγεί τι τα κάνει οπτικά ξεχωριστά, πού να στρέψετε τη μηχανή και πότε να πάτε για το καλύτερο αποτέλεσμα.
- Γιατί τα χωριά της Κύπρου είναι ιδανικά για φωτογραφίσεις
- Βάσα Κοιλανίου – Πέτρινα σοκάκια και οινοχώρι χαρακτήρας
- Λάνεια – Το χωριό των ζωγράφων
- Λόφου – Παραδοσιακή, ήσυχη, γεμάτη λεπτομέρειες
- Φικάρδου – Σαν να σταμάτησε ο χρόνος
- Τόχνη – Η μικρή Τοσκάνη της Κύπρου
- Πεδουλάς – Κερασιές και ορεινή κληρονομιά
- Άρσος – Υψόμετρο και θέες στα αμπέλια
- Πελένδρι – Ορεινή οινοποιία και μεσαιωνικά μνημεία
- Φύτη – Χρώμα, τέχνη και πέτρα
- Στένη – Λόφος με θέα κοντά στον κόλπο Χρυσοχούς
Γιατί τα χωριά της Κύπρου είναι ιδανικά για φωτογραφίσεις
Η Κύπρος βρίσκεται σε σταυροδρόμι πολιτισμών και αυτό φαίνεται παντού στα χωριά της. Βυζαντινές εκκλησίες, ενετικά πέτρινα γεφύρια, οθωμανικά στοιχεία και αποτυπώματα της αγγλοκρατίας συνυπάρχουν, και σε αυτές τις ορεινές κοινότητες μεγάλο μέρος τους έχει σωθεί ανέπαφο.
Προσθέστε το μεσογειακό φως, που την άνοιξη και το φθινόπωρο μένει ζεστό και κατευθυντικό για πολλές ώρες, και το φυσικό σκηνικό του Τροόδους, και έχετε ένα περιβάλλον που κάνει από μόνο του μεγάλο μέρος της σύνθεσης. Τα περισσότερα χωριά είναι μικρά, η κίνηση ελάχιστη και τα πρωινά πραγματικά ήσυχα. Τέτοια άνεση δύσκολα τη βρίσκετε σε πιο δημοφιλείς ευρωπαϊκούς προορισμούς.
Βάσα Κοιλανίου – Πέτρινα σοκάκια και οινοχώρι χαρακτήρας
Η Βάσα Κοιλανίου βρίσκεται στα 750 μέτρα υψόμετρο στο όρος Τρόοδος, μόλις 35 χλμ. από τη Λεμεσό. Είναι από τα κρασοχώρια της περιοχής, ξακουστή από την αρχαιότητα για τα αμπέλια και τα εκλεκτά κρασιά της. Το όνομά της προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «βάσσα», δηλαδή «δασώδης τόπος», που περιγράφει τα γύρω τοπία. Πάνω από το 40% της γης γύρω της παραμένει φυτεμένο με αμπέλια που τρυγιούνται κάθε χρόνο, ενώ σε κάποια σπίτια σώζονται αιωνόβια εργαλεία οινοποίησης, όπως πατητήρια και αποστακτήρες για τα ντόπια αποστάγματα.
Ο επιβλητικός ιερός ναός του Ευαγγελισμού στο κέντρο δημιούργησε μια όμορφα λιθόστρωτη πλατεία με καφενεία τριγύρω. Μαζί με τα στενά δρομάκια και τα πετρόχτιστα, συχνά ανακαινισμένα σπίτια, διατηρούν την εικόνα ενός πλούσια παραδοσιακού χωριού. Η χαρακτηριστική αρχιτεκτονική με σκαλιστό ασβεστόλιθο κυριαρχεί ακόμη. Το δίπατο γεφύρι στην είσοδο, έργο του τέλους 19ου αιώνα, είναι από τα πιο ξεχωριστά θέματα για μεμονωμένη λήψη, ιδανικό και για γενικά πλάνα και για κοντινά.
Ο τρύγος στα μέσα Σεπτεμβρίου είναι η πιο ζωντανή περίοδος. Τα αμπέλια χρυσίζουν, η κίνηση του τρύγου γεμίζει τους δρόμους και το απογευματινό φως πάνω στους ασβεστόλιθους την περίοδο των γιορτών είναι εξαιρετικό. Και την άνοιξη θα βρείτε πολύ «καθαρό» αέρα και πλούσια βλάστηση.
Λάνεια – Το χωριό των ζωγράφων
Η Λάνεια λέγεται «χωριό των ζωγράφων» γιατί δεκαετίες τώρα προσελκύει καλλιτέχνες από την Κύπρο και το εξωτερικό. Πολλοί δημιουργοί την επιλέγουν για καταφύγιο, μαγεμένοι από το ορεινό τοπίο, τα πανέμορφα στενά και τις καρτ-ποσταλικές γωνιές. Βρίσκεται στα 575 μέτρα, μόλις 30 λεπτά από Λεμεσό, αγκαλιασμένη από αμπέλια και άγρια βλάστηση, και θεωρείται από τα πιο φωτογραφημένα χωριά στον δρόμο προς Τρόοδος.
Θα δείτε στενά σοκάκια, πολύχρωμες προσόψεις στολισμένες με πήλινα, και παλιές πόρτες σε αυλές και σπίτια. Θα βρείτε και μικρά κοινοτικά μουσεία, δωρεάν για όλους: μουσείο πατητηριού, εργαστήριο τσαγκάρη, και μουσείο Κουμανδαρίας με την ιστορία του χωριού. Το κοινοτικό πάρκο γύρω από το ρυάκι που διασχίζει τη Λάνεια δίνει πράσινο, φυσικό φόντο που δένει όμορφα με τις πέτρινες μάντρες. Παλές φωτογραφίες κατοίκων τυπωμένες ως αφίσες σε εξωτερικούς τοίχους μετατρέπουν όλο το χωριό σε υπαίθρια έκθεση.
Ο Μάρτιος είναι ιδανικός με τις αμυγδαλιές ανθισμένες γύρω από το χωριό. Τα αμπέλια κρατούν ωραία χρώματα ως τον Οκτώβριο και το ήπιο φθινοπωρινό φως κάνει τις πέτρινες προσόψεις να «ανάβουν». Πρωί-πρωί, σε κάθε εποχή, θα έχετε τα δρομάκια σχεδόν μόνοι σας.
Λόφου – Παραδοσιακή, ήσυχη, γεμάτη λεπτομέρειες
Η Λόφου έχει μόλις 50 μόνιμους κατοίκους, αλλά σφύζει όλο τον χρόνο ως δημοφιλής προορισμός αγροτουρισμού. Καθαρός αέρας, μονοπάτια στη φύση και πανοράματα. Ταβέρνες, εστιατόρια, wine bars και μαγαζάκια κρατούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και προσφέρουν αυθεντική κυπριακή φιλοξενία. Με τόσο μικρό μόνιμο πληθυσμό, οι δρόμοι είναι ήρεμοι και τα γυρίσματα λιγότερο «διακοπτόμενα» σε σχέση με άλλα χωριά του Τροόδους.
Οι πετρόχτιστες όψεις της Λόφου έχουν ενιαίο χαρακτήρα: κεραμίδια τερακότας, σκαλιστός ασβεστόλιθος και ξύλινες λεπτομέρειες που αξίζουν κοντινά πλάνα. Από την άκρη του χωριού η θέα προς τα οινοχώρια του Τροόδους δίνει ένα από τα καθαρότερα τοπία της Λεμεσού. Κοντινά οινοποιεία, όπως τα Vlassides και Argyrides, προσφέρουν αμπελοτοπία που «δένει» όμορφα με την αρχιτεκτονική του χωριού.
Το φθινόπωρο δίνει τον ιδανικό συνδυασμό χρωμάτων στα αμπέλια και απαλό φως. Οι καθημερινές του Οκτωβρίου είναι το πιο σταθερό παράθυρο: ο καιρός ήρεμος, λίγη κίνηση λόγω τρύγου και το χρυσαφί φως κρατά μέχρι αργά το απόγευμα.
Φικάρδου – Σαν να σταμάτησε ο χρόνος
Το Φικάρδου είναι από τα πιο αλώβητα χωριά του νησιού. Προστατεύεται ως αρχαίο μνημείο και έχει αναγνωριστεί για τη διάσωση της παραδοσιακής κυπριακής αγροτικής αρχιτεκτονικής αιώνων. Δύο πλήρως αποκατεστημένα σπίτια, του Κατσινιόρου και του Αχιλλέα Δημήτρη, λειτουργούν ως μικρά μουσεία παραδοσιακής οικογενειακής ζωής. Βρίσκεται στην επαρχία Λευκωσίας, περίπου στα 900 μέτρα, και δέχεται λίγους επισκέπτες καθημερινά, οπότε συχνά θα περπατάτε μόνοι στα καλντερίμια.
Τα άνισα καλντερίμια, τα παλιά ξύλινα μπαλκόνια και οι φθαρμένες πέτρινες όψεις κλέβουν την παράσταση. Η αντίθεση ανάμεσα σε πλήρως αποκατεστημένα και μισοερειπωμένα κτίσματα δίνει πλούσιες υφές μέσα σε λίγα μόλις βήματα. Παλιά ξύλινα θυρώματα με σκουριασμένα σιδερικά φωτογραφίζονται υπέροχα με πλάγιο απογευματινό φως. Από τον λόφο λίγο έξω, θα έχετε πανοραμική των κεραμοσκεπών με το βουνό στο βάθος.
Φθινόπωρο και χειμώνας ταιριάζουν ιδιαίτερα, γιατί η ησυχία του χωριού «δένει» με την αρχιτεκτονία. Συννεφιασμένο χειμωνιάτικο φως μαλακώνει τις σκιές και αναδεικνύει τις πέτρες χωρίς καμένα σημεία.
Τόχνη – Η μικρή Τοσκάνη της Κύπρου
Η Τόχνη θεωρείται από τους κορυφαίους αγροτουριστικούς προορισμούς της Κύπρου και συχνά αποκαλείται «μικρή Τοσκάνη». Σαγηνεύει με τα χρυσαφένια πετρόχτιστα σπίτια σκεπασμένα με βουκαμβίλιες, τα στενά λιθόστρωτα και τον χαλαρό μεσογειακό ρυθμό που μοιάζει να έμεινε ανέπαφος. Τα περισσότερα κτίρια χρησιμοποιούν την τοπική «πέτρα Τόχνης», δίνοντας στο χωριό ενιαίο, ζεστό χρώμα που σπάνια συναντάς αλλού.
Ο ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, χτισμένος πάνω σε μεσαιωνικό γεφύρι, είναι αρχιτεκτονικό θέμα σχεδόν μοναδικό στον κόσμο. Το κυκλικό μονοπάτι 2,8 χλμ. από το χωριό χαρίζει πανοράματα προς την κοιλάδα και ως την ακτογραμμή, περνώντας μέσα από φασκομηλιά, θυμάρι, λαδανιά και ενδημικές ορχιδέες. Η αντίθεση της βουκαμβίλιας με τη ζεστή πέτρα της Τόχνης είναι από τους πιο αποδοτικούς χρωματικούς συνδυασμούς στο νησί. Για την κλασική σύνθεση, φωτογραφίστε από την ταβέρνα ψηλά, προς τις στέγες και την κοιλάδα.
Άνοιξη, από Μάρτιο μέχρι Μάιο, όταν ανθίζουν τα αγριολούλουδα στο μονοπάτι και οι βουκαμβίλιες είναι στο φόρτε τους. Δουλεύει καλά και νωρίς το καλοκαιρινό πρωί, όταν είναι δροσερά και άδεια, και η χρυσή πέτρα λάμπει στην πρώτη ώρα φωτός.
Πεδουλάς – Κερασιές και ορεινή κληρονομιά
Ο Πεδουλάς απλώνεται ψηλά στην κοιλάδα Μαραθάσας, από τις πιο ορεινές της Κύπρου. Είναι ξακουστός για τα κεράσια του που κάθε άνοιξη βάφουν τις πλαγιές ροζ και λευκές. Ο ναός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, με τοιχογραφίες του 15ου αιώνα, είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και δίνει ισχυρό πολιτιστικό βάρος πέρα από το φυσικό σκηνικό. Λιθόστρωτα δρομάκια περνούν μέσα από ένα χωριό γεμάτο χαρακτήρα, με τον ήλιο να λούζει τις πλαγιές όλον τον χρόνο.
Οι κερασιές σε άνθηση τον Απρίλιο και τις αρχές Μαΐου είναι ίσως το πιο ξεχωριστό εποχικό θέμα στο νησί. Ευρυγώνια με τα ανθισμένα δέντρα και το ορεινό χωριό πίσω τους είναι αφοπλιστικά, δύσκολα αντιγράφονται αλλού στην Κύπρο. Η αυλή της εκκλησίας στο απαλό πρωινό φως δίνει δυνατές αρχιτεκτονικές συνθέσεις. Η θέα από ψηλά, προς βορρά στη Μαραθάσα, είναι από τις πιο πλατιές και θεαματικές του Τροόδους.
Από Απρίλιο έως αρχές Μαΐου για την άνθηση. Εκτός αυτής της περιόδου, Σεπτέμβριος – Οκτώβριος προσφέρουν ζεστό φως στην κοιλάδα και πολύ πιο ήσυχους δρόμους από το καλοκαίρι.
Άρσος – Υψόμετρο και θέες στα αμπέλια
Το Άρσος είναι από τα μεγαλύτερα οινοχώρια, 40 χλμ. δυτικά της Λεμεσού, χτισμένο στα 1.092 μέτρα, με ανοιχτό ορίζοντα προς την κοιλάδα του Διαρίζου. Το όνομα ίσως προέρχεται από ιερό άλσος της Αφροδίτης που υπήρχε στην περιοχή ή από την αρχαία Αρσινόη που ίδρυσε ο Πτολεμαίος της Αιγύπτου στην ελληνιστική εποχή. Πάνω από τα 1.000 μέτρα, είναι από τα ψηλότερα κατοικημένα της Λεμεσού και αυτό φαίνεται στον καθαρό αέρα και στο «κρυστάλλινο» φως.
Οι πανοραμικές προς την κοιλάδα του Διαρίζου και τη θάλασσα της Πάφου από τα ψηλά του χωριού είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Με καθαρή ατμόσφαιρα, βλέπετε ως την ακτή. Το παραδοσιακό αποστακτήριο στην πλατεία, με τον μούστο στα μεγάλα πιθάρια, δίνει αυθεντικές κοντινές λεπτομέρειες. Η παλιά εκκλησία στο κέντρο έχει ξυλόγλυπτο εικονοστάσι του 19ου αιώνα που αξίζει για αρχιτεκτονικά καρέ. Το μονοπάτι του οινικού Διάριζου που ξεκινά κοντά ανοίγει κάδρα με αμπελώνες σε φαρδύ φυσικό διάδρομο.
Σεπτέμβριο – Οκτώβριο, την εποχή του τρύγου. Τα αμπέλια περνούν από πράσινο σε χρυσό και κεχριμπαρί, η κοιλάδα παίρνει ζεστή φθινοπωρινή θαμπάδα και η ζωντάνια γύρω από την παραγωγή κρασιού προσθέτει ντοκιμαντερίστικη δυναμική σε κάθε λήψη.
Πελένδρι – Ορεινή οινοποιία και μεσαιωνικά μνημεία
Το Πελένδρι βρίσκεται σε βασική αμπελουργική ζώνη, με εξαιρετικά κρασιά από ντόπιες ποικιλίες Μαύρο και Ξυνιστέρι που μαζί δίνουν την ξακουστή Κουμανδαρία. Το οινοποιείο Τσιάκκας, δίπλα στο χωριό, προσφέρει γνωριμία με τις ποικιλίες και δοκιμές που αναδεικνύουν πόσο ταιριάζουν στο δροσερό ορεινό κλίμα. Ο ναός του Τιμίου Σταυρού είναι βυζαντινός του 14ου αιώνα με καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες και εντάσσεται στα Μνημεία UNESCO, ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά θέματα του Τροόδους.
Το εξωτερικό του Τιμίου Σταυρού, με τη ζωγραφισμένη όψη και την αρχαία πέτρα, είναι το πιο δυνατό μεμονωμένο αρχιτεκτονικό θέμα. Τα αμπέλια και το βουνό πίσω δημιουργούν πολυεπίπεδη σύνθεση, ιδανική με κοντό τηλεφακό. Η πλατεία και τα πετρόχτιστα γύρω της δίνουν κλασικές street λήψεις, ενώ ο χώρος του Τσιάκκα προσφέρει μοντέρνα αντίστιξη στο μεσαιωνικό παρελθόν.
Το φθινόπωρο είναι ιδανικό. Οι αμπελώνες της Κουμανδαρίας δίνουν τα καλύτερα χρώματα από τέλη Σεπτεμβρίου έως Οκτώβριο και ο συνδυασμός μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής και φθινοπωρινών τοπίων στο ίδιο κάδρο είναι σπάνιος.
Φύτη – Χρώμα, τέχνη και πέτρα
Η Φύτη υπάρχει από τα μεσαιωνικά χρόνια και κρατά τη λαϊκή της αρχιτεκτονική και τις τέχνες, με κορυφαία την υφαντική. Ως κεντρικός υφαντικός πυρήνας της Πάφου, τα χειροποίητα υφαντά, τα «φυθκιώτικα», ξεχωρίζουν για τα ποικίλα μοτίβα και τα ζωηρά τους χρώματα. Είναι χτισμένη σε οροπέδιο 25 χλμ. βορειοανατολικά της Πάφου και 20 χλμ. νοτιοανατολικά της Πόλης, με μικρά χωριά σε ακτίνα 3 χλμ. Το υψόμετρο και το περιβάλλον της χαρίζουν ήπιο κλίμα όλο τον χρόνο. Τα σπίτια από ντόπια πέτρα έχουν αλλάξει ελάχιστα από τον 19ο αιώνα.
Η πλατεία με τον μεγάλο μυλόλιθο, το νερό και το μνημείο είναι κεντρικό, ισορροπημένο θέμα. Στο Μουσείο Υφαντικής και Παραδοσιακής Τέχνης (1947) θα βρείτε τολμηρά γεωμετρικά υφαντά σε έντονα μπλε, κόκκινα, πράσινα και πορτοκαλί, ιδανικά για χρωματικές λήψεις. Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (19ος αι.) στην πλατεία έχει όμορφο τέμπλο του 1854, με χρώματα που δείχνουν ακόμη «φρέσκα». Ο παλιός ελαιόμυλος στον κήπο δίπλα στο μνημείο είναι εξαιρετικός για rustic λεπτομέρειες.
Άνοιξη και φθινόπωρο είναι οι πιο αποδοτικές εποχές. Το υπερυψωμένο σημείο δίνει ωραία σύννεφα την άνοιξη για δραματικούς ουρανούς στα αρχιτεκτονικά. Τα δροσερά, ξηρά καλοκαίρια κάνουν ευκολότερη ακόμη και τη μεσημεριανή λήψη σε σχέση με τα χαμηλότερα χωριά.
Στένη – Λόφος με θέα κοντά στον κόλπο Χρυσοχούς
Η Στένη βρίσκεται στα βορειοδυτικά της Κύπρου, μόλις πέντε χιλιόμετρα από τα γαλάζια του κόλπου Χρυσοχούς. Το εύφορο έδαφος δίνει πληθώρα φρούτων και λαχανικών, ενώ λουλούδια και φυτά ανθίζουν όλο τον χρόνο. Από τον ανατολικό λόφο η θέα προς τον κόλπο Πόλης Χρυσοχούς και το δάσος Πάφου είναι πραγματικά μεγαλοπρεπής. Το Μουσείο Αγροτικής Ζωής Στένης τιμά τους κατοίκους που έζησαν από την ίδρυση του χωριού ως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1800-1945).
Το σημείο θέας στον ανατολικό λόφο προς τον κόλπο Χρυσοχούς, με φόντο το δάσος Πάφου, είναι από τις πιο υποτιμημένες συνθέσεις στην Πάφο: θάλασσα, δάσος και καλλιέργειες στο ίδιο κάδρο. Οι ανθισμένοι κήποι του χωριού, που οφείλονται στο ήπιο μικροκλίμα, προσθέτουν χρώμα στο πρώτο πλάνο των αρχιτεκτονικών λήψεων. Τα ερείπια της μονής Χρυσολακκουρνάς (13ος αι.) λίγο έξω από το χωριό δίνουν μεσαιωνικό πέτρινο θέμα με ύπαιθρο φόντο. Το Μουσείο Αγροτικής Ζωής και ο γύρω αυθεντικός δρόμος ευνοούν ντοκιμαντερίστικες λήψεις.
Άνοιξη, από Μάρτιο ως Μάιο, όταν τα λουλούδια είναι στο φόρτε τους και η θέα προς τον κόλπο Χρυσοχούς πλαισιώνεται από το πιο πράσινο προσκήνιο. Κάθε τρίτη Κυριακή του μήνα λειτουργεί και αγροτική αγορά στο χωριό, ιδανική για τοπικό χρώμα και αυθόρμητα πορτρέτα.
